Chống thấm là gì? Những nguyên nhân gây thấm dột phổ biến trong công trình
Chống thấm là một trong những hạng mục quan trọng trong xây dựng và sửa chữa công trình. Tuy nhiên, nhiều gia chủ chỉ bắt đầu tìm hiểu chống thấm là gì khi tường đã xuất hiện vết ố, trần nhà loang nước, sơn bong tróc hoặc không gian bên trong có mùi ẩm mốc.
Thực tế, thấm dột thường không xuất hiện đột ngột. Nước có thể xâm nhập qua những khe nứt rất nhỏ, vị trí tiếp giáp, cổ ống hoặc các vùng vật liệu đã xuống cấp rồi từ từ ảnh hưởng đến lớp hoàn thiện phía trong.
Hiểu đúng nguyên nhân và cơ chế thấm nước sẽ giúp chủ nhà lựa chọn giải pháp phù hợp, tránh tình trạng sửa chữa phần ngọn nhưng nguồn nước vẫn tiếp tục tồn tại.
Chống thấm là gì?
Hiểu đơn giản, chống thấm là quá trình sử dụng vật liệu kết hợp với biện pháp kỹ thuật nhằm hạn chế hoặc ngăn nước và độ ẩm xâm nhập qua bề mặt, khe nứt và kết cấu của công trình.
Hệ thống chống thấm có thể được thi công ở sân thượng, mái bê tông, nhà vệ sinh, ban công, tầng hầm, tường ngoài, hồ bơi, bể nước và nhiều khu vực thường xuyên tiếp xúc với nước.
Có thể hình dung lớp chống thấm giống như một lớp bảo vệ của công trình. Khi được thi công đúng vị trí và đúng kỹ thuật, lớp bảo vệ này giúp giảm sự xâm nhập của nước, từ đó hạn chế các hư hỏng liên quan đến độ ẩm.
Vì sao chống thấm quan trọng đối với công trình?
Nước có khả năng đi qua các mao dẫn nhỏ trong vật liệu xây dựng. Khi kết cấu xuất hiện khe nứt hoặc lớp bảo vệ bên ngoài xuống cấp, khả năng nước xâm nhập sẽ tăng lên.
Nếu tình trạng kéo dài, khu vực bị thấm có thể xuất hiện nhiều vấn đề như lớp sơn bong tróc, vữa suy giảm độ bám dính, trần ố màu, tường nấm mốc hoặc vật liệu hoàn thiện bị hư hỏng.
Do đó, chống thấm công trình không chỉ nhằm giải quyết hiện tượng nước nhỏ trực tiếp mà còn có vai trò bảo vệ chất lượng sử dụng và hạn chế chi phí sửa chữa về sau.
Những nguyên nhân gây thấm dột phổ biến
Bê tông và tường xuất hiện khe nứt
Những vết nứt nhỏ trên bê tông hoặc tường xây là một trong các đường nước thường gặp. Khe nứt có thể hình thành do co ngót vật liệu, thay đổi nhiệt độ, chuyển vị kết cấu hoặc quá trình sử dụng lâu dài.
Tại sân thượng và tường ngoài, bề mặt thường xuyên chịu tác động của nắng, mưa và sự thay đổi nhiệt độ nên nguy cơ xuất hiện các khe nứt nhỏ càng cần được chú ý.
Lớp chống thấm cũ đã xuống cấp
Vật liệu chống thấm cũng có tuổi thọ sử dụng nhất định và chịu ảnh hưởng của điều kiện môi trường. Sau thời gian dài, lớp bảo vệ có thể xuất hiện những vị trí suy giảm khả năng chống nước.
Nếu bề mặt trước khi thi công không được xử lý đúng hoặc lớp chống thấm không đạt độ dày cần thiết thì hiện tượng xuống cấp có thể xuất hiện sớm hơn.
Sân thượng hoặc ban công bị đọng nước
Bề mặt sân thượng cần có độ dốc phù hợp để nước chảy về hệ thống thoát. Khi mặt sàn bị võng, ống thoát bị nghẹt hoặc độ dốc không hợp lý, nước có thể tồn tại lâu trên bề mặt.
Nếu tại khu vực đó đồng thời có khe nứt hoặc lớp chống thấm yếu, nguy cơ nước xâm nhập xuống phía dưới sẽ tăng lên.
Cổ ống xuyên sàn và khe tiếp giáp bị hở
Các vị trí thay đổi vật liệu hoặc giao nhau giữa nhiều cấu kiện thường là những điểm nhạy cảm trong chống thấm.
Cổ ống thoát nước, chân tường nhà vệ sinh, khe giữa tường và sàn, mép ban công hay vị trí tiếp giáp mái đều cần được gia cường kỹ trong quá trình thi công.
Tường ngoài bị nước mưa tác động lâu ngày
Tường ngoài là bề mặt trực tiếp tiếp xúc với thời tiết. Khi lớp sơn bảo vệ xuống cấp, bề mặt xuất hiện khe nứt hoặc các vị trí tiếp giáp cửa không còn kín, nước mưa có thể xâm nhập dần vào phía trong.
Những khu vực nào cần đặc biệt chú ý chống thấm?
- Sân thượng và mái bê tông.
- Nhà vệ sinh, phòng tắm và khu giặt.
- Tường ngoài và tường giáp nhà bên cạnh.
- Ban công, logia và khu vực thoát nước.
- Tầng hầm, móng và các cấu kiện dưới đất.
- Hồ bơi, bể nước và khu vực chứa nước.
- Cổ ống xuyên sàn và hộp kỹ thuật.
- Khe tiếp giáp và các vị trí cấu kiện giao nhau.
Tại sao vị trí bị ướt chưa chắc là vị trí nước xâm nhập?
Đây là vấn đề rất quan trọng khi xử lý thấm dột.
Sau khi đi qua một khe nứt hoặc điểm hở, nước có thể di chuyển dọc theo kết cấu, đường ống hoặc lớp vữa trước khi xuất hiện tại một khu vực khác.
Vì vậy, việc chỉ trám hoặc sơn lên nơi đang nhìn thấy vết ẩm chưa chắc đã giải quyết đúng nguyên nhân.
Một phương án chống thấm hợp lý cần bắt đầu bằng việc xác định nguồn nước, hướng nước và đường nước có khả năng xâm nhập.
Quy trình xử lý chống thấm đúng nên bắt đầu từ đâu?
Khảo sát tình trạng thực tế
Cần kiểm tra thời điểm xuất hiện thấm, điều kiện thời tiết, khu vực phía trên hoặc phía ngoài và các vị trí kết cấu có liên quan.
Xác định nguyên nhân
Sau khi khoanh vùng, cần xác định thấm xuất phát từ khe nứt, lớp chống thấm cũ, hệ thống thoát nước, cổ ống hay một nguyên nhân khác.
Xử lý bề mặt
Bề mặt cần được vệ sinh, loại bỏ vật liệu yếu và xử lý các khuyết tật trước khi thi công hệ chống thấm mới.
Lựa chọn vật liệu phù hợp
Mỗi khu vực có yêu cầu khác nhau. Vật liệu dành cho sân thượng không nhất thiết là lựa chọn phù hợp nhất cho tầng hầm hoặc bể nước.
Kiểm tra sau thi công
Tùy hạng mục, sau khi hoàn thành có thể cần kiểm tra bề mặt hoặc thử nước trước khi thực hiện lớp hoàn thiện phía trên.
Nên chống thấm ngay từ khi xây mới hay đợi bị thấm?
Đối với công trình mới, chống thấm nên được thực hiện chủ động tại những hạng mục có nguy cơ tiếp xúc nước cao.
Việc thi công trước lớp hoàn thiện giúp dễ tiếp cận bề mặt, hạn chế phải đục phá và có điều kiện xử lý các vị trí yếu kỹ hơn.
Với công trình đã sử dụng, chủ nhà nên kiểm tra ngay khi xuất hiện những dấu hiệu ban đầu thay vì chờ đến khi nước ảnh hưởng trên diện rộng.
Kết luận
Hiểu đúng chống thấm là gì giúp chủ nhà nhận ra rằng chống thấm không đơn thuần là che một vết ẩm hay phủ một lớp vật liệu lên bề mặt.
Hiệu quả chống thấm phụ thuộc vào việc xác định đúng nguyên nhân, lựa chọn giải pháp phù hợp và thực hiện đúng kỹ thuật. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, khảo sát sớm sẽ giúp việc xử lý chủ động và hạn chế hư hỏng lan rộng.
